CÓ 2 NGUỒN THU NHẬP?

Nhiều cá nhân hiện nay vẫn đang hiểu rằng: chỉ cần làm việc tại doanh nghiệp thì sẽ được công ty quyết toán thuế thay. Tuy nhiên, dưới góc độ tuân thủ pháp luật thuế, điều này không hoàn toàn đúng — đặc biệt với những người có từ hai nguồn thu nhập trở lên.

Nếu xác định sai điều kiện ủy quyền, bạn có thể vô tình rơi vào tình trạng thiếu kê khai, sai số thuế phải nộp, thậm chí bị truy thu và xử phạt.

Khi nào doanh nghiệp được quyết toán thay?

Theo quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp có trách nhiệm quyết toán thuế thu nhập cá nhân thay cho người lao động khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Có phát sinh chi trả thu nhập từ tiền lương, tiền công
• Cá nhân đủ điều kiện ủy quyền quyết toán
• Áp dụng cả trong trường hợp không phát sinh khấu trừ thuế

Một điểm cần lưu ý: trong trường hợp điều chuyển nhân sự do sáp nhập, chia tách hoặc tái cấu trúc, doanh nghiệp mới vẫn phải thực hiện quyết toán cho toàn bộ phần thu nhập của người lao động trong năm.

Điều kiện để cá nhân được ủy quyền quyết toán

Không phải ai cũng có thể ủy quyền cho doanh nghiệp. Cá nhân chỉ được ủy quyền khi đồng thời đáp ứng các điều kiện:

• Có hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên tại một nơi và đang làm việc tại thời điểm quyết toán
• Có thu nhập vãng lai không vượt quá 10 triệu đồng/tháng
• Khoản thu nhập vãng lai đã được khấu trừ thuế 10% và không có nhu cầu quyết toán lại

Theo hướng dẫn mới tại Công văn 4094/CT-CS năm 2025, nếu thu nhập vãng lai chưa bị khấu trừ 10% thì cá nhân không đủ điều kiện để ủy quyền quyết toán.

Những trường hợp bắt buộc phải tự quyết toán

Trong thực tế, phần lớn các sai sót xảy ra ở nhóm này. Cá nhân bắt buộc phải tự quyết toán nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có số thuế phải nộp thêm hoặc có nhu cầu hoàn thuế
• Có thu nhập từ nhiều nguồn nhưng không đáp ứng điều kiện ủy quyền
• Là người nước ngoài kết thúc làm việc tại Việt Nam
• Có đề nghị giảm thuế do hoàn cảnh đặc biệt

Nguyên tắc xác định thu nhập chịu thuế

Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập chịu thuế được xác định là tổng toàn bộ tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tương tự phát sinh trong kỳ.

Điều này có nghĩa là: dù thu nhập đến từ nhiều nguồn khác nhau (công ty chính, freelance, cộng tác…), bạn vẫn phải tổng hợp đầy đủ để tính đúng nghĩa vụ thuế.

Mốc thời gian cần lưu ý (kỳ quyết toán 2025)

• Hạn ủy quyền qua doanh nghiệp: chậm nhất ngày 31/03/2026
• Hạn cá nhân tự quyết toán: chậm nhất ngày 04/05/2026

Việc nộp chậm hoặc kê khai sai có thể dẫn đến các khoản phạt không đáng có.

Rủi ro khi hiểu sai quy định

Việc nhầm lẫn giữa “được quyết toán thay” và “phải tự quyết toán” là một trong những lỗi phổ biến nhất hiện nay. Các rủi ro có thể bao gồm:

• Thiếu nghĩa vụ kê khai thuế
• Sai lệch số thuế phải nộp
• Bị truy thu và xử phạt hành chính

Khuyến nghị

Nếu bạn đang có nhiều nguồn thu nhập (lương, freelance, thu nhập vãng lai, điều chuyển nội bộ…), nên chủ động rà soát lại điều kiện ủy quyền ngay từ sớm.

Trong nhiều trường hợp, việc kiểm tra trước có thể giúp bạn tránh được sai sót và tối ưu nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.

Thông tin liên hệ

Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Chuẩn Việt (VIETVALUES)
Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM
Hotline: 0919 696 168
Website: www.vietvalues.com
Email: admin@vietvalues.com