TỪ 21/05/2026: NHIỀU THAY ĐỔI QUAN TRỌNG VỀ XỬ PHẠT KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN CHÍNH THỨC ÁP DỤNG

Từ ngày 21/05/2026, Nghị định 132/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, bổ sung và điều chỉnh nhiều quy định quan trọng liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán độc lập.

Những thay đổi mới không chỉ tác động đến doanh nghiệp, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến bộ phận kế toán, tài chính, kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro trong quá trình vận hành và tuân thủ pháp luật.

Những điểm mới đáng chú ý

1. Làm rõ cách tính thời hiệu xử phạt vi phạm kế toán

Theo quy định mới:

• Đối với hành vi vi phạm đã kết thúc: thời hiệu xử phạt được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.
• Đối với hành vi vi phạm đang được thực hiện: thời hiệu xử phạt được tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm.

Việc xác định hành vi đã kết thúc hay còn tiếp diễn sẽ được căn cứ trên:

• Quy định pháp luật về kế toán
• Hồ sơ, tài liệu liên quan
• Quy trình nghiệp vụ
• Tình tiết thực tế của từng vụ việc

Đây là nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý trong quá trình rà soát sai sót kế toán, lưu trữ chứng từ và chuẩn bị cho mùa quyết toán – kiểm toán báo cáo tài chính năm 2026.

2. Mở rộng thẩm quyền xử phạt của cơ quan quản lý

Nghị định mới bổ sung và mở rộng thẩm quyền xử phạt đối với nhiều cơ quan quản lý nhà nước, cụ thể:

• Giám đốc Sở Tài chính: phạt tiền đến 40 triệu đồng
• Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán – kiểm toán: phạt tiền đến 50 triệu đồng
• Chủ tịch UBND xã/phường: phạt tiền đến 25 triệu đồng
• Chủ tịch UBND tỉnh/thành phố: phạt tiền đến 50 triệu đồng
• Thanh tra Ngân hàng Nhà nước: được bổ sung thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực kế toán

Ngoài hình thức phạt tiền, tổ chức và cá nhân vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý bổ sung như:

• Đình chỉ hoạt động có thời hạn
• Tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề
• Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định

3. Bổ sung quy định xử lý vi phạm trên môi trường điện tử

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 132/2026/NĐ-CP là việc bổ sung quy định xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử theo Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chuyển đổi số, các nội dung sau sẽ trở thành trọng tâm kiểm tra và thanh tra:

• Hồ sơ điện tử
• Chứng từ số
• Hệ thống kế toán số
• Lưu trữ dữ liệu điện tử
• Quy trình kiểm soát dữ liệu và bảo mật thông tin

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ cần đảm bảo tính chính xác của số liệu kế toán mà còn phải chuẩn hóa quy trình quản lý dữ liệu điện tử theo đúng quy định pháp luật.

Mức phạt đối với cá nhân và tổ chức

Theo quy định sửa đổi:

• Một số mức xử phạt được áp dụng trực tiếp đối với cá nhân vi phạm.
• Trường hợp tổ chức thực hiện cùng hành vi vi phạm, mức phạt có thể gấp 02 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân theo quy định hiện hành.

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ và phân định trách nhiệm trong công tác kế toán – tài chính.

Doanh nghiệp nên rà soát những gì ngay từ bây giờ?

Trước các thay đổi mới về xử phạt kế toán – kiểm toán, doanh nghiệp nên chủ động đánh giá lại toàn bộ hệ thống quản trị tuân thủ, đặc biệt đối với các nội dung:

• Hồ sơ kế toán chưa được rà soát định kỳ
• Quy trình lưu trữ chứng từ chưa đầy đủ
• Sai sót kế toán tồn đọng chưa xử lý dứt điểm
• Thiếu quy trình kiểm soát nội bộ
• Hồ sơ điện tử chưa được chuẩn hóa
• Rủi ro liên quan đến lưu trữ dữ liệu và chứng từ số

Việc chủ động rà soát sớm sẽ giúp doanh nghiệp:

• Hạn chế rủi ro bị xử phạt hành chính
• Tăng tính minh bạch tài chính
• Nâng cao hiệu quả kiểm soát nội bộ
• Sẵn sàng cho thanh tra, kiểm toán và quyết toán thuế năm 2026

Căn cứ pháp lý

• Nghị định 132/2026/NĐ-CP
• Nghị định 41/2018/NĐ-CP
• Luật Xử lý vi phạm hành chính

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN CHUẨN VIỆT (VIETVALUES)

Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM

Hotline: 0919 696 168

Website: www.vietvalues.com

Email: admin@vietvalues.com