Mang tri thức phục vụ khách hàng
Mang tri thức phục vụ khách hàng
Nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn giữ quan niệm cho rằng cơ quan thuế chỉ tiến hành kiểm tra tại trụ sở khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Tuy nhiên, quan niệm này cần phải thay đổi để phù hợp với khuôn khổ pháp lý mới.
Theo Khoản 3 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, cơ quan thuế được thẩm quyền thực hiện kiểm tra tại trụ sở của người nộp thuế thuộc 9 trường hợp cụ thể. Việc nắm rõ các quy định này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong công tác quản trị rủi ro tài chính.
9 Trường Hợp Cơ Quan Thuế Kiểm Tra Tại Trụ Sở Người Nộp Thuế
Hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế: Các hồ sơ hoàn thuế thuộc nhóm rủi ro cao hoặc theo quy định phải kiểm tra trước khi hoàn tiền.
Hồ sơ thuộc diện kiểm tra sau hoàn thuế: Áp dụng đối với trường hợp doanh nghiệp được hoàn thuế trước theo nguyên tắc quản lý rủi ro, thời hạn kiểm tra là trong vòng 05 năm kể từ ngày ban hành quyết định hoàn thuế.
Người nộp thuế có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế: Qua công tác giám sát, đối chiếu dữ liệu, cơ quan thuế phát hiện các dấu hiệu bất thường.
Theo kế hoạch hoặc chuyên đề kiểm tra: Trường hợp doanh nghiệp được lựa chọn ngẫu nhiên hoặc theo định hướng kiểm tra hàng năm của cơ quan thuế.
Theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền: Kiểm tra dựa trên văn bản yêu cầu hoặc đề nghị từ các cơ quan chức năng, người có thẩm quyền liên quan.
Doanh nghiệp có rủi ro cao khi thay đổi cấu trúc: Áp dụng cho các trường hợp chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, cổ phần hóa, chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc chuyển địa điểm kinh doanh.
Kiểm tra hồ sơ khai thuế: Thuộc diện kiểm tra hồ sơ khai thuế theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025.
Giải quyết khiếu nại, tố cáo: Kiểm tra phát sinh khi có yêu cầu giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo về thuế liên quan đến doanh nghiệp.
Hồ sơ miễn, giảm, không thu thuế có rủi ro cao: Các hồ sơ đề nghị miễn thuế, giảm thuế hoặc không thu thuế của người nộp thuế được hệ thống phân tích đánh giá có mức độ rủi ro cao.
Những Hậu Quả Tài Chính Doanh Nghiệp Có Thể Đối Mặt
Nếu cơ quan thuế phát hiện sai sót trong quá trình kiểm tra thực tế tại trụ sở, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các chế tài và hệ lụy tài chính nghiêm trọng:
Bị truy thu thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
Bị loại bỏ các khoản chi phí không đủ điều kiện được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào do chứng từ không hợp lệ.
Bị tính tiền chậm nộp trên tổng số thuế thiếu hụt theo tiền gửi và thời gian chậm nộp.
Bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo các khung xử phạt hiện hành.
Ảnh hưởng trực tiếp và tiêu cực đến lợi nhuận, dòng tiền cũng như toàn bộ kế hoạch tài chính dài hạn của doanh nghiệp.
Ví dụ thực tế: Một doanh nghiệp thương mại ghi nhận doanh thu trên Báo cáo tài chính là 20 tỷ đồng, nhưng tổng doanh thu trên các tờ khai thuế GTGT định kỳ chỉ là 18 tỷ đồng. Khoản chênh lệch 2 tỷ đồng này chắc chắn sẽ trở thành nội dung trọng tâm khi cơ quan thuế yêu cầu giải trình và đối chiếu số liệu chi tiết.
Các Khoản Mục Trọng Yếu Thường Bị Kiểm Tra
Khi tiến hành thanh kiểm tra, cơ quan thuế sẽ tập trung sâu vào các nhóm nghiệp vụ và hồ sơ sau:
Doanh thu và tính chuẩn xác của thời điểm ghi nhận doanh thu.
Các khoản chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
Tình hình công nợ phải thu, phải trả tồn đọng lâu năm.
Hàng tồn kho và kết quả kiểm tra thực tế so với sổ sách.
Tính hợp pháp, hợp lệ của hóa đơn đầu vào và đầu ra.
Hồ sơ giao dịch liên kết đối với các doanh nghiệp có quan hệ liên kết.
Hồ sơ hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế (nếu có).
Nguyên Nhân Dẫn Đến Rủi Ro Thuế Ở Doanh Nghiệp
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp phát sinh rủi ro bị xử phạt không phải vì cố ý vi phạm, mà chủ yếu do các sai sót trong hệ thống kế toán vận hành:
Doanh thu giữa báo cáo tài chính và tờ khai thuế không trùng khớp nhưng thiếu giải trình hợp lý.
Chi phí dù có hóa đơn nhưng lại thiếu hệ thống hồ sơ, chứng từ chứng minh tính thực tế phát sinh.
Công nợ tồn đọng nhiều năm chưa được đối chiếu, phân loại hoặc xử lý dứt điểm.
Hàng tồn kho chưa được kiểm kê định kỳ hoặc chưa trích lập dự phòng giảm giá theo đúng quy định.
Hồ sơ thuế chưa từng được rà soát tổng thể trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra.
Việc giữ thế chủ động trong công tác tự rà soát, kiểm toán nội bộ sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện sớm sai sót, từ đó giảm thiểu nguy cơ bị truy thu và xử phạt ở mức cao nhất.
Để chuẩn bị tốt nhất cho các kỳ kiểm tra thuế và tối ưu hóa hệ thống kế toán tài chính, quý doanh nghiệp có thể liên hệ với chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp.
CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN CHUẨN VIỆT (VIETVALUES)
Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, Thành phố Hồ Chí Minh
Hotline: 0919 696 168
Website: www.vietvalues.com
Email: admin@vietvalues.com
Zalo OA: https://zalo.me/1205575301328198469
