DOANH NGHIỆP DỰ KIẾN BỔ NHIỆM KẾ TOÁN TRƯỞNG TỪ NĂM 2027?

Từ ngày 01/01/2027, Thông tư 101/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính chính thức có hiệu lực, quy định về tổ chức bồi dưỡng và cấp Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng. Đây là nội dung doanh nghiệp cần quan tâm nếu đang có kế hoạch bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán trong thời gian tới.

Thay vì chờ đến thời điểm cần bổ nhiệm mới kiểm tra hồ sơ nhân sự, doanh nghiệp nên chủ động rà soát trình độ chuyên môn, thời gian công tác và tình trạng Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng của nhân sự dự kiến bổ nhiệm.

1. Nhân sự dự kiến bổ nhiệm cần đáp ứng điều kiện tham gia khóa bồi dưỡng

Theo Điều 4 Thông tư 101/2026/TT-BTC, người tham dự khóa học bồi dưỡng kế toán trưởng phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán theo quy định của pháp luật kế toán và đáp ứng yêu cầu về thời gian công tác thực tế trong lĩnh vực tài chính, kế toán, kiểm toán.

Cụ thể:

• Người có bằng tốt nghiệp từ đại học trở lên về tài chính, kế toán, kiểm toán phải có tối thiểu 02 năm công tác thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán kể từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp.
• Người có bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng về tài chính, kế toán, kiểm toán phải có tối thiểu 03 năm công tác thực tế trong các lĩnh vực này.
• Người đã được cấp Chứng chỉ kiểm toán viên, Chứng chỉ kế toán viên hoặc một số chứng chỉ nghề nghiệp được Bộ Tài chính Việt Nam thừa nhận thì không phải đáp ứng điều kiện về thời gian công tác thực tế nêu trên.

Thời gian công tác thực tế cần được chứng minh bằng tài liệu phù hợp, chẳng hạn văn bản xác nhận của cơ quan, tổ chức nơi cá nhân đang hoặc đã công tác, sổ bảo hiểm xã hội, hợp đồng lao động hoặc quyết định tuyển dụng.

Do đó, trước khi đăng ký khóa bồi dưỡng, doanh nghiệp và người học nên kiểm tra hồ sơ để bảo đảm đáp ứng đầy đủ điều kiện.

2. Kiểm tra thời hạn của Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng

Một nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là thời hạn sử dụng của Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng.

Theo Điều 11 Thông tư 101/2026/TT-BTC, Chứng chỉ có giá trị sử dụng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán lần đầu.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sau 05 năm đều phải học lại. Nếu người có Chứng chỉ đã được bổ nhiệm làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán, Chứng chỉ tiếp tục có giá trị để sử dụng cho các lần bổ nhiệm tiếp theo, trừ trường hợp khoảng thời gian không làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán giữa hai lần bổ nhiệm liên tiếp vượt quá 05 năm.

Vì vậy, khi chuẩn bị hồ sơ nhân sự, doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra việc “đã có chứng chỉ hay chưa”, mà cần xem xét cả ngày cấp và quá trình bổ nhiệm của người được dự kiến bố trí.

3. Khóa bồi dưỡng có thể được tổ chức theo nhiều hình thức

Thông tư 101/2026/TT-BTC cho phép khóa học bồi dưỡng kế toán trưởng được tổ chức theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến.

Quy định này tạo thêm sự linh hoạt cho người học và doanh nghiệp trong việc sắp xếp thời gian đào tạo.

Đối với hình thức trực tuyến, cơ sở bồi dưỡng phải đáp ứng các yêu cầu về đào tạo, bồi dưỡng trực tuyến theo quy định của pháp luật. Một khóa học có thể được tổ chức liên tục hoặc chia thành nhiều kỳ, nhưng thời gian học thực tế tối đa không quá 06 tháng và phải bảo đảm đầy đủ nội dung, thời lượng theo quy định.

4. Doanh nghiệp nên chủ động rà soát nhân sự trước khi bổ nhiệm

Nếu doanh nghiệp dự kiến bổ nhiệm hoặc thay đổi kế toán trưởng, phụ trách kế toán từ năm 2027, việc rà soát nên được thực hiện trước thời điểm bổ nhiệm.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ ba nội dung chính:

• Thứ nhất, kiểm tra trình độ chuyên môn và thời gian công tác thực tế của nhân sự dự kiến tham gia khóa bồi dưỡng.
• Thứ hai, kiểm tra Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, bao gồm ngày cấp và tình trạng sử dụng của Chứng chỉ theo quy định mới.
• Thứ ba, chủ động lập kế hoạch đào tạo trong trường hợp nhân sự chưa đáp ứng điều kiện để tham gia hoặc chưa có Chứng chỉ cần thiết.

Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp tránh tình trạng đến thời điểm cần bổ nhiệm mới phát hiện nhân sự chưa đáp ứng yêu cầu về hồ sơ hoặc thời gian công tác.

Góc nhìn kiểm toán: Vì sao doanh nghiệp nên quan tâm?

Dưới góc độ kiểm toán, việc tổ chức bộ máy kế toán và bố trí nhân sự phụ trách công tác kế toán là một nội dung cần được doanh nghiệp quản lý chặt chẽ.

Kế toán trưởng không chỉ thực hiện công tác chuyên môn mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức hệ thống kế toán, kiểm soát chứng từ, lập và trình bày báo cáo tài chính cũng như cung cấp thông tin tài chính phục vụ hoạt động quản trị.

Vì vậy, việc chủ động rà soát điều kiện của nhân sự dự kiến bổ nhiệm không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu về tuân thủ mà còn góp phần duy trì tính ổn định của bộ máy kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ.

Đặc biệt đối với doanh nghiệp đang chuẩn bị thay đổi kế toán trưởng trong năm 2027, việc kiểm tra hồ sơ nhân sự ngay từ năm 2026 sẽ giúp quá trình chuyển giao diễn ra chủ động và hạn chế gián đoạn công tác kế toán.

Kết luận

Thông tư 101/2026/TT-BTC sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 và đưa ra các quy định mới về tổ chức bồi dưỡng, tiêu chuẩn học viên và Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng.

Doanh nghiệp có kế hoạch bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán trong thời gian tới nên chủ động rà soát hồ sơ nhân sự, thời gian công tác và Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng thay vì chờ đến thời điểm bổ nhiệm mới thực hiện.

Một kế hoạch nhân sự được chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp vừa đáp ứng yêu cầu tuân thủ, vừa bảo đảm tính liên tục và hiệu quả của công tác kế toán.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN CHUẨN VIỆT (VIETVALUES)

Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM
Hotline: 0919 696 168
Website: www.vietvalues.com
Email: admin@vietvalues.com
Zalo OA: https://zalo.me/1205575301328198469