Theo tài liệu tuyên truyền của Cục Thuế, các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên nhiều kênh bán hàng cần thường xuyên kiểm tra việc ghi nhận doanh thu nhằm hạn chế tình trạng bỏ sót doanh thu và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, dưới góc độ kiểm toán, việc kiểm soát doanh thu không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu kê khai thuế mà còn bảo đảm tính đầy đủ, chính xác của số liệu kế toán và khả năng giải trình khi cơ quan thuế hoặc kiểm toán yêu cầu.
Dưới đây là 6 nội dung doanh nghiệp bán hàng đa kênh nên rà soát định kỳ.
1. Tổng hợp đầy đủ doanh thu từ tất cả các kênh bán hàng
Nhiều doanh nghiệp hiện nay đồng thời kinh doanh trên nhiều nền tảng như:
Shopee
TikTok Shop
Lazada
Tiki
Website
Zalo
Cửa hàng trực tiếp
Nếu mỗi kênh được theo dõi độc lập nhưng không có quy trình tổng hợp dữ liệu, doanh thu có thể bị ghi nhận thiếu hoặc trùng lặp.
Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình đối chiếu doanh thu định kỳ giữa các nền tảng bán hàng và hệ thống kế toán để bảo đảm số liệu được ghi nhận đầy đủ.
2. Đối chiếu doanh thu với dòng tiền thực nhận
Một trong những thủ tục thường được thực hiện trong quá trình kiểm toán là đối chiếu giữa:
Doanh thu đã ghi nhận
Sao kê ngân hàng
Giao dịch qua ví điện tử
Báo cáo thanh toán từ các sàn thương mại điện tử
Mọi khoản chênh lệch cần được giải trình bằng chứng từ và hồ sơ phù hợp nhằm chứng minh tính hợp lý của số liệu kế toán.
3. Phân biệt doanh thu phát sinh và số tiền thực nhận từ sàn
Khoản tiền doanh nghiệp nhận được từ sàn thương mại điện tử thường đã được khấu trừ nhiều khoản như:
Phí dịch vụ
Phí vận chuyển
Hoa hồng
Khoản hoàn tiền hoặc điều chỉnh khác
Doanh thu kế toán cần được ghi nhận theo giá trị giao dịch phát sinh, không phải theo số tiền thực tế chuyển về tài khoản. Nếu ghi nhận doanh thu theo số tiền thực nhận, doanh thu trên báo cáo tài chính có thể không phản ánh đầy đủ hoạt động kinh doanh.
4. Kiểm tra đầy đủ hồ sơ đối với đơn hàng hoàn trả hoặc hủy
Đối với các đơn hàng bị hoàn trả hoặc hủy, doanh nghiệp nên lưu giữ đầy đủ hồ sơ gồm:
Thông tin đơn hàng
Lý do hoàn hoặc hủy
Chứng từ hoàn tiền
Biên bản hoặc dữ liệu xác nhận từ sàn thương mại điện tử
Đây là căn cứ quan trọng để giải trình khi doanh thu thực tế thấp hơn doanh thu phát sinh ban đầu.
5. Đối chiếu hóa đơn điện tử với doanh thu
Một trong những sai lệch thường gặp là số liệu giữa hệ thống bán hàng, hóa đơn điện tử và sổ kế toán không thống nhất.
Doanh nghiệp nên thực hiện đối chiếu định kỳ để kịp thời phát hiện sai lệch, điều chỉnh đúng quy định và hạn chế rủi ro trong quá trình thanh tra, kiểm tra hoặc kiểm toán.
6. Xây dựng quy trình kiểm soát dữ liệu bán hàng
Rủi ro lớn nhất đối với doanh nghiệp bán hàng đa kênh không nằm ở số lượng nền tảng kinh doanh mà nằm ở việc dữ liệu được quản lý phân tán và thiếu cơ chế kiểm soát.
Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình quản lý dữ liệu với các nội dung như:
Đối chiếu doanh thu theo tháng.
Lưu trữ đầy đủ báo cáo từ các sàn thương mại điện tử.
Phân quyền quản lý và truy cập dữ liệu.
Rà soát số liệu trước khi thực hiện kê khai thuế.
Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát doanh thu ngay từ hệ thống dữ liệu
Việc cơ quan thuế ngày càng tăng cường khai thác dữ liệu từ sàn thương mại điện tử, ngân hàng, đơn vị vận chuyển và hệ thống hóa đơn điện tử đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng quy trình kiểm soát doanh thu chặt chẽ hơn, thay vì chỉ rà soát khi phát sinh thanh tra hoặc kiểm tra.
Một quy trình đối chiếu doanh thu hiệu quả không chỉ góp phần giảm thiểu rủi ro về thuế mà còn nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính, tạo thuận lợi trong quá trình kiểm toán và hỗ trợ doanh nghiệp quản trị hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn.
CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN CHUẨN VIỆT (VIETVALUES)
Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0919 696 168
Website: www.vietvalues.com
Email: admin@vietvalues.com
Zalo OA: https://zalo.me/1205575301328198469